Wat is Vrijheid?

Op 7 januari 2016 heeft Ali Amghar een column over Vrijheid voorgedragen op de dialoogbijeenkomst Vrijheid in Verbinding in de Centrale Bibliotheek in Utrecht.

Wat is vrijheid?

Recentelijk heb ik een nieuw tijdverdrijf gevonden: woordjes opzoeken op Wikipedia. Hoewel Wikipedia al behoorlijk wat jaar bestaat, heb ik er gek genoeg nooit veel gebruik van gemaakt. Als student kreeg ik namelijk te horen dat je vooral uit buurt moest blijven en niet moest geloven wat er staat: Wikipedia was een soort van boeman. Maar sinds kort gebruik ik Wikipedia voor het op zoeken van abstracte zelfstandig naamwoorden. In eerste instantie omdat ik me verveel, maar ook omdat ik er meer over wil weten en de woorden beter te begrijpen. En misschien ook om anderen beter te begrijpen. Op Wikipedia zijn talloze pagina’s te vinden over de filosofische en sociologische betekenis van deze zelfstandige naamwoorden. Woorden die pas zinvol worden in een bepaalde context. Woorden waar je een hele avond over kan discussiëren wat ze nou eigenlijk betekenen en waarbij je aan het einde van de avond het waarschijnlijk toch niet met elkaar eens zal zijn. Woorden zoals geluk, rijkdom en natuurlijk vrijheid.

Maar wat is Vrijheid? Kan je vrijheid zien, horen, proeven, ruiken of voelen? Is vrijheid tastbaar en kun je het zelfs breken als je even niet uitkijkt? Of is vrijheid net als zuurstof: iets wat altijd en overal om ons heen is en nodig hebben om te overleven? Is de vrijheid in Utrecht wel hetzelfde als die uit Amsterdam of Parijs en alle andere plekken in Europa, en de rest van de wereld? En wanneer houdt deze vrijheid op en verandert het in smaad, godslastering of majesteitsschennis? Is het kwestie van de juiste woordkeuze, humor of het hebben van een goede advocaat? Of kunnen we echt alles zeggen wat we willen, zonder maar met iemand rekening te houden? Hoe reageren we op hen die deze vrijheid op allerlei wrede manieren aanvallen? Reageren we met een soort van dorpse kortzichtigheid door hele bevolkingsgroepen hier verantwoordelijk te achten voor de daden van een roedel wolven? Of gezamenlijk op een plein, met mensen afkomstig uit alle hoeken van de wereld, de slachtoffers van deze gruwelheden te herdenken?

Ik heb op mijn zoektocht naar het woord vrijheid op Wikipedia jammer genoeg geen duidelijke definitie kunnen vinden. Maar misschien is dat niet zo erg. Misschien is vrijheid een te groot woord voor Wikipedia om er een pagina aan te wijden, laat staan een lullig zinnetje in de dikke Van Dale. Misschien is er geen sprake van één definitie, maar míjn en jouw definitie. En mochten die twee verschillen, geen paniek: dan gaan we gewoon de dialoog aan.

Ali Amghar, 7 januari 2016

Meer

Columns van Ali Amghar

Reageren is niet mogelijk